KONTO BANKOWE

Kto może otworzyć konto we Francji?

Wszystkie osoby fizyczne rezydujące bądź przebywające na terenie Francji, które przedstawią dokument tożsamości i udokumentują miejsce zamieszkania, mają prawo do otwarcia konta w wybranej przez siebie placówce banku. Placówka zobowiązana jest zapewnić podstawowe usługi bankowe. Prawo klienta do otwarcia konta regulowane jest artykułem L 312-1 kodeksu finansowego.

Do jakich czynności jest zobowiązany bank przed otwarciem konta?

Bank musi zweryfikować:

  • dane osobowe klienta (imię, nazwisko, narodowość, datę i miejsce urodzenia) po przedłożeniu przez niego oficjalnego dokumentu ze zdjęciem i podpisem (może to być na przykład dowód osobisty, paszport, karta pobytowa),
  • zdolność do czynności prawnych,
  • miejsce zamieszkania (potwierdzenie wynajmu mieszkania poprzez okazanie na przykład opłaconego rachunku za prąd lub gaz),
  • zaświadczenie o dochodach (otrzymywanie zarobków można potwierdzić
    poprzez okazanie na przykład umowy o pracę, odcinka wypłaty),
  • wpis do bazy danych Banque de France.

Uwaga!

Banki zobowiązane są poinformować klienta o kosztach proponowanych usług, o prawach i obowiązkach obydwu stron. Informacje te w formie pisemnej są zawarte w regulaminie wydawanym w momencie otwierania konta.

Co zrobić w przypadku odmowy otwarcia konta przez bank?

Bank ma prawo odmówić otwarcia konta bez podania przyczyny swojej decyzji. W takim przypadku pracownik banku jest zobowiązany do wydania bezpłatnego zaświadczenia potwierdzającego odmowę (wzór zaświadczenia jest taki sam dla wszystkich banków).

W przypadku odmowy otwarcia konta przez kilka placówek bankowych pozostają następujące rozwiązania:

  • Bank, który odmówił otwarcia konta, proponuje klientowi przedłożenie jego prośby bezpośrednio w Banku Centralnym (Banque de France). Bank ten wyznacza placówkę bankową, w której konto zostanie otwarte obowiązkowo (zgodnie z prawem do posiadania konta).
  • Ubiegający się o otwarcie konta dostarcza do oddziału banku wymagane dokumenty, takie jak: dokument tożsamości ze zdjęciem, dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, zaświadczenie o braku posiadania konta bieżącego, oraz wypełnia niezbędne dokumenty, zaznaczając dogodną lokalizację placówki.
  • Dokumenty wraz z zaświadczeniem potwierdzającym odmowę otwarcia konta są przekazywane z oddziału banku faksem bądź pocztą elektroniczną do Banque de France, który w ciągu 1 dnia roboczego od otrzymania kompletnej dokumentacji wyznaczy oddział, w którym zostanie otwarte konto z dostępem do podstawowych usług. Placówka bankowa wyznaczona przez Banque de France dokonuje analizy zgromadzonych dokumentów pod kątem zgodności i może wymagać dodatkowych informacji. Ubiegający się o konto składa osobiście prośbę, udając się bezpośrednio do Banque de France. Bank ten wysyła odpowiedź pocztą z niezbędnymi objaśnieniami do wiadomości banku, który odmówił otwarcia konta.

W przypadku przedsiębiorstwa bądź stowarzyszenia, któremu odmówiono otwarcia konta, dokumenty należy złożyć osobiście w Banque de France z wyznaczeniem placówki bankowej, w której konto zostanie otwarte. Placówka bankowa będzie miała obowiązek otworzyć konto, którego użytkowanie może ograniczyć się do podstawowych usług bankowych.

Jakie są podstawowe usługi bankowe we Francji?

Podstawowe usługi według kodeksu finansowego to:

  • otwarcie, prowadzenie i zamknięcie konta,
  • zmiana adresu (maksymalnie raz w roku),
  • wydawanie wyciągów bankowych (raz w miesiącu),
  • wydanie numeru konta bankowego (tak zwany RIB) na życzenie,
  • potwierdzanie otrzymanych przelewów,
  • potwierdzanie czeków złożonych na konto,
  • wpłaty i wypłaty gotówkowe,
  • polecenia zapłaty i płatności międzybankowe, tak zwany TIP (titre interbancaire de paiement),
  • możliwość konsultacji stanu konta na odległość,
  • wydanie karty płatniczej,
  • wydanie czeków bankowych (maksymalnie 2 w miesiącu) – czek bankowy jest to czek wystawiony przez bank, tak zwany czek gwarantowany.

Uwaga!

Do podstawowych usług bankowych nie zalicza się wydania książeczki czekowej ani też pozwolenia na debet na koncie. Jeśli bank wyraża zgodę na świadczenie usług wykraczających poza usługi podstawowe, jest to zgodne z warunkami ogólnymi zawartymi w regulaminie wręczanym klientowi podczas otwarcia konta.

Jak rozwiązać umowę bez składania przez klienta wniosku o zamknięcie?

W sytuacji kiedy bank chce zamknąć konto otwarte zgodnie z prawem klienta, ma obowiązek poinformować o swoim zamiarze posiadacza rachunku 45 dni wcześniej i równocześnie powiadomić Banque de France, motywując przyczynę zamknięcia konta. W takim przypadku Banque de France wskazuje warunkowo placówkę banku, w którym konto zostanie otwarte według procedur.

Przykład

Marek pracuje we Francji jako hydraulik. Co miesiąc wysyła czek o wartości 520 € właścicielowi wynajmowanego mieszkania, który go realizuje każdego 10. dnia miesiąca. W lipcu Marek wyjechał na wakacje do Polski. Nie upewniwszy się, czy czek został zrealizowany, dokonał wielu płatności z konta. W momencie złożenia czeku przez najemcę mieszkania na koncie Marka nie było już środków na pokrycie płatności. Bank usiłował skontaktować się z Markiem, niestety bezskutecznie. Brak odpowiedzi z jego strony spowodował odrzucenie płatności, automatyczny zakaz wystawiania czeków i wpis do centralnej bazy nierzetelnych klientów Banku centralnego (Banque de France) na okres 5 lat. Po powrocie z Polski Marek przejrzał korespondencję i znalazł list z banku informujący go o zaistniałej sytuacji oraz prośbę o uregulowanie zadłużenia. Udał się więc bezzwłocznie do banku, w którym został poproszony o zwrot książeczki czekowej i poinformowany o możliwościach uregulowania sytuacji przez:

  • zasilenie konta i ponowną realizację czeku przez beneficjenta (to jest właściciela wynajmowanego mieszkania), bezpośrednie przekazanie właścicielowi zaległej kwoty w zamian za odrzucony czek, który należy następnie przedstawić w banku jako dowód dokonanej zapłaty,
  • wpłatę kwoty odpowiadającej odrzuconemu czekowi i jej blokadę na subkoncie przez okres 1 roku.

Marek wybrał pierwsze rozwiązanie. Dokonał wpłaty na swoje konto i poprosił właściciela wynajmowanego mieszkania o ponowne złożenie czeku w swoim banku. W momencie kiedy zadłużenie zostało uregulowane, pracownik banku wystąpił do Banque de France o wykreślenie Marka z bazy centralnej, co umożliwiło mu ponowne korzystanie z karty i książeczki czekowej. Bank nie ma jednak obowiązku ponownego wydania książeczki czekowej.

Marek uregulował swoją sytuację w okresie krótszym niż 2 miesiące od momentu odrzucenia czeku, co pozwoliło mu uniknąć dodatkowych opłat skarbowych. Od tego dnia Marek uważnie śledzi wszystkie operacje wykonywane na koncie i regularnie sprawdza stan swojego konta przez Internet oraz bezpośrednio w oddziale banku.

KARTA BANKOWA

Jakie są rodzaje kart bankowych?

Ze względu na przeznaczenie kart bankowych wyróżniamy:

  • kartę bankomatową (carte de retrait), która służy jedynie do wybierania gotówki z bankomatów,
  • kartę debetową (carte de paiement), która służy do dokonywania transakcji bezgotówkowych (na przykład w punktach handlowo-usługowych, w sklepach internetowych), a także do wypłat gotówki z bankomatów,
  • kartę kredytową (carte de credit), która służy do dokonywania transakcji bezgotówkowych (na przykład w punktach handlowo-usługowych, w sklepach internetowych) oraz wypłat gotówki z bankomatów. Dzięki niej można korzystać z tak zwanego „kredytu odnawialnego”, którego kwota, czas spłaty oraz wysokość odsetek jest ustalana przez bank w porozumieniu z klientem,
  • L’e carte bancaire, kartę, która służy jedynie do dokonywania zakupów przez Internet.

Ze względu na datę pobierania płatności z kart bankowych wyróżniamy:

  • kartę debetową „natychmiastową” (carte bancaire „à débit immédiat”) – po każdym jej użyciu środki na koncie bieżącym są automatycznie pomniejszane o kwotę dokonanej transakcji,
  • kartę debetową „odroczoną” (carte bancaire „à débit différé”) – zsumowana kwota dokonanych zakupów jest pobierana raz w miesiącu, najczęściej na koniec miesiąca (zasada ta nie dotyczy pobierania gotówki z bankomatów),
  • kartę „każdorazowego potwierdzenia” (carte à autorisation systématique) – przed dokonaniem każdej transakcji system weryfikuje, czy na koncie znajduje się żądana kwota; środki na koncie bieżącym są pomniejszane o tę kwotę od razu.

UWAGA!

Przed wyjazdem za granicę warto upewnić się, czy posiadana karta bankowa jest kartą międzynarodową, która zapewnia możliwość płatności i pobierania gotówki w bankomatach poza granicami Francji. Poza strefą euro każdy bank dokonuje przeliczenia kwoty na walutę docelową według własnych przeliczników oraz nalicza prowizję za wykonanie tej operacji.

Jak otrzymać kartę bankową?

Aby otrzymać kartę bankową, należy podpisać z bankiem odpowiedni kontrakt zawierający warunki korzystania z karty: obowiązujące pułapy poboru gotówki, transakcji bezgotówkowych, wysokość miesięcznej opłaty za posiadanie karty oraz usługi związane z rodzajem karty, która została wybrana. Kartę bankową można również otrzymać w „pakiecie” podczas otwierania konta.

W ciągu kilku, kilkunastu dni otrzymuje się list z powiadomieniem, że karta jest gotowa do odbioru w oddziale banku, w którym została podpisana umowa. Czasami istnieje możliwość otrzymania karty pocztą na adres zainteresowanego lub odebrania jej w innym oddziale bankowym. Na adres domowy zamawiającego zostanie wysłany również dokument zawierający kod PIN.

UWAGA!

Należy pamiętać o złożeniu podpisu na odwrocie karty bankowej. Warto również zapisać jej numer, aby w razie potrzeby można ją było szybko zablokować w przypadku kradzieży lub zagubienia. Trzeba również zniszczyć poprzednią kartę.

W jaki sposób aktywować nową kartę bankową?

Karta bankowa jest aktywna już od momentu jej otrzymania, jednak w celu dokonania pierwszej transakcji bezgotówkowej (na przykład uregulowania rachunku w supermarkecie), trzeba ją najpierw aktywować w bankomacie.

W jaki sposób zablokować kartę w przypadku jej utraty, kradzieży lub posłużenia się danymi
z karty przez niepowołaną osobę?

Skradzioną lub utraconą kartę bankową można zablokować dzwoniąc pod numer telefonu:

  • automatycznego międzybankowego serwera 0 892 705 705 (0,34€ /mn), który jest czynny przez siedem dni w tygodniu,
  • banku, w którym posiada się kartę,
  • zamieszczony na bankomacie, który obsługuje daną kartę.

UWAGA!

Zablokowanie karty spowoduje, że nie będzie jej już można używać. Trzeba zamówić w banku nową kartę, która zostanie wydana wraz z nowym kodem PIN.

Jakie dodatkowe usługi może zapewnić karta bankowa?

Niektóre karty bankowe, w zależności od rodzaju podpisanej umowy, mogą zapewnić wiele dodatkowych usług. Między innymi:

  • ubezpieczenie od utraty lub kradzieży bagażu,
  • anulację lub zmianę terminu podróży,
  • organizację i pokrycie kosztów powrotu do kraju w przypadku choroby lub wypadku,
  • pomoc/opiekę medyczną,
  • ubezpieczenie towarów zakupionych za pośrednictwem karty,
  • ubezpieczenie w razie uszkodzenia lub kradzieży wynajętego samochodu.

ROZLICZENIA BEZGOTÓWKOWE

Co to jest SEPA?

Od 2008 roku kraje Unii Europejskiej oraz Islandii, Norwegii, Liechtensteinu, Szwajcarii i Monako tworzą tak zwany Jednolity Obszar Płatniczy w Euro (SEPA). Mieszkańcy tego obszaru mogą szybko, tanio i na tych samych zasadach dokonywać płatności krajowych oraz transgranicznych w euro (virement SEPA), jak również takie płatności otrzymywać.

Jakie dane są potrzebne płatnikowi do dokonania płatności w systemie SEPA?

Są to dane identyfikujące:

  • bank odbiorcy – SWIFT (BIC),
  • rachunek odbiorcy – IBAN (identification du compte pour une utilisation internationale).

UWAGA!

Jeżeli polecenie płatności zostanie odrzucone z braku wystarczających środków na koncie, płatnik może zostać obciążony kosztami nieudanej transakcji. Nie mogą one jednak być wyższe od przekazywanej kwoty ani przekroczyć 20 €.

Jaka jest różnica między poleceniem przelewu (virement) i poleceniem zapłaty (prélèvement)?

Zarówno virement jaki i prélèvement pozawala na transfer wskazanej kwoty z jednego konta bankowego na drugie za zgodą płatnika.

Virement i prélèvement różnią się zleceniodawcą operacji:

  • virement jest zlecane przez płatnika (osobę, która ma zapłacić),
  • prélèvement jest inicjowane przez wierzyciela (instytucję, która otrzymuje pieniądze/wystawia faktury).

Co to jest zlecenie stale (virement permanent)?

Zlecenie stałe to zautomatyzowany, cykliczny przelew: ten sam beneficjent, ta sama data i ta sama kwota. Z chwilą, gdy zostanie zrealizowane nie można go wycofać. Jest ważne do odwołania przez płatnika. Można w ten sposób opłacać między innymi czynsz za mieszkanie.

Co to jest polecenie zapłaty (prélèvement automatique)?

Jest to sposób opłacania faktur. Platnik musi upoważnić wierzyciela do przedstawiania faktur bankowi oraz bank do obciążenia konta żądaną kwotą. Można w ten sposób opłacać między innymi rachunki za elektryczność, faktury telefoniczne, podatki. W przypadku polecenia zapłaty wysokość płatności zwykle różni się w przypadku każdej transakcji. Zmiana kwoty nie wymaga ingerencji płatnika, ponieważ to wierzyciel każdorazowo określa jej wysokość na podstawie wysokości zobowiązań wobec niego.

Jak uruchomić polecenie zapłaty (prélèvement automatique)?

Należy wypełnić formularz autorisation de prélèvement bancaire (upoważnienie do obciążania rachunku bankowego) wydawany przez wierzyciela i odesłać mu ten dokument wypełniony, podpisany z dołączonym numerem rachunku bankowego (RIB – Relevé d’Identité Bancaire).

UWAGA!

Na kilka dni przed datą zapłaty, płatnik otrzymuje wysłaną przez wierzyciela fakturę. Powinien upewnić się, czy na koncie znajduje się wystarczająca do zapłaty kwota. Płatnik może również jednorazowo zablokować polecenie zapłaty, jeżeli nie zgadza się z jej wysokością. Wiąże się to jednak z dodatkowymi kosztami.

Jak zrezygnować z polecenia przelewu automatycznego?

Aby zrezygnować z polecenia przelewu automatycznego wystarczy wysłać do banku faks lub list polecony za potwierdzeniem odbioru z prośbą o jego anulację.

 

Ważne adresy

Informacje na temat francuskiego systemu bankowego
(między innymi prawa i obowiązki banku i klienta):

Banque de France – Service des relations avec le public

  • +33 (0)1 42 92 42 92

Centre d’information bancaire, Association française des banques

  • +33 (0)1 48 00 52 52

FBF (Fédération Bancaire Française, organisme professionnel des banques)

Legifrance – Service officiel d’information gratuit, à destination du grand public

Oficjalny publiczny bezpłatny serwis informacyjny

Cliquez et tapez „banque” (Należy kliknąć i wpisać wyraz „bank”)

Les Clés de la Banque

(Service de la Fédération Bancaire Française)

Spis treści